U heeft een zending verstuurd, maar de goederen zijn beschadigd aangekomen. Of erger: er ontbreekt iets. Wie is er dan aansprakelijk? De vervoerder, de afzender, of de ontvanger? Transportrecht is een gespecialiseerd vakgebied, maar de basisregels zijn begrijpelijk. In dit artikel leggen wij de belangrijkste principes van aansprakelijkheid bij transportschade helder uit.
Het wettelijk kader: CMR-verdrag
Voor internationaal wegvervoer geldt het CMR-verdrag (Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road). Dit verdrag is van toepassing op vrijwel alle grensoverschrijdende vrachttransporten binnen Europa en legt de aansprakelijkheid van de vervoerder vast.
Voor binnenlands transport in Nederland gelden de Algemene Vervoercondities (AVC) of branchespecifieke voorwaarden. De principes zijn vergelijkbaar met de CMR, maar de aansprakelijkheidsbedragen verschillen.
Aansprakelijkheid van de vervoerder
Hoofdregel: de vervoerder is aansprakelijk voor verlies van of schade aan de goederen die zich voordoet tussen het moment van inontvangstneming en het moment van aflevering. Dit geldt ook als de schade is veroorzaakt door een onderaannemer of een medewerker van de vervoerder.
Onder de CMR is de aansprakelijkheid van de vervoerder beperkt: bij verlies of beschadiging geldt een maximum van 8,33 SDR (Special Drawing Rights) per kilogram brutogewicht van de beschadigde goederen. Dat is omgerekend circa €10 per kilogram. Bij luxe of hoogwaardige goederen dekt dit zelden de volledige schade.
Wanneer is de vervoerder niet aansprakelijk?
Er zijn situaties waarbij de vervoerder zich kan beroepen op uitsluiting van aansprakelijkheid:
- Eigen schuld van de afzender — ondeugdelijke verpakking of onjuiste opgave van de aard of het gewicht van de goederen
- Overmacht — omstandigheden die de vervoerder niet kon voorzien of vermijden, zoals extreme weersomstandigheden of een plotselinge wegafsluiting
- Inherent gebrek van de goederen — bederf door de aard van de goederen zelf, ongeacht de zorg van de vervoerder
- Instructies van de rechthebbende — schade die het gevolg is van instructies van de afzender of ontvanger
Belangrijk: De vervoerder moet bewijzen dat de schade is veroorzaakt door een van bovenstaande oorzaken. Simpelweg zeggen "het was overmacht" is niet voldoende — de vervoerder moet dit aantonen.
Bewijslast: wie moet wat bewijzen?
Bij transportschade geldt in principe dat de schadelijdende partij de schade moet aantonen — maar de bewijslast verschuift deels naargelang de situatie.
Wat de afzender moet aantonen
- Dat er sprake is van schade of verlies
- Dat de goederen in goede staat zijn meegegeven (vrachtbrief met aantekening "in goede staat ontvangen")
- De waarde van de goederen op het moment van inontvangstneming
Wat de vervoerder moet aantonen
- Dat de schade is veroorzaakt door een omstandigheid waarvoor hij niet aansprakelijk is
- Dat hij alle nodige maatregelen heeft getroffen om de schade te voorkomen
De vrachtbrief als bewijsmiddel
De vrachtbrief (of CMR-document bij internationaal transport) is het meest cruciale bewijsstuk bij schade. Hierop staat de staat van de goederen bij aanvang van het transport. Als de vervoerder de goederen in ontvangst neemt zonder voorbehoud te maken op de vrachtbrief, erkent hij daarmee dat de goederen in goede staat waren.
Omgekeerd: als de vervoerder bij inontvangstneming aantekeningen maakt over beschadigde verpakking of onvolledigheid, is zijn aansprakelijkheid voor die schade beperkt.
Tip voor afzenders: Zorg altijd voor een vrachtbrief en laat de chauffeur tekenen voor ontvangst in goede staat. Bewaar de originelen.
Is uw zending verzekerd?
De wettelijke aansprakelijkheid van de vervoerder (CMR of AVC) dekt zelden de volledige waarde van hoogwaardige goederen. Als u regelmatig kostbare zendingen verstuurt, is het verstandig aanvullende goederentransportverzekering te overwegen.
Bij Hart voor Transport kunt u voor waardevolle zendingen extra dekking aanvragen. Meer informatie vindt u op onze pagina is uw zending verzekerd?
Wat te doen bij schade?
- Meld schade direct bij aflevering — laat de chauffeur een aantekening maken op de vrachtbrief. Accepteert u een beschadigde zending zonder voorbehoud, dan wordt het later veel moeilijker om aanspraken te maken.
- Fotografeer de schade — documenteer de toestand van de verpakking en de inhoud uitgebreid met foto's.
- Meld de schade schriftelijk — bij verborgen schade (schade die niet direct zichtbaar was) heeft u bij CMR 7 dagen de tijd om dit schriftelijk te melden aan de vervoerder.
- Bewaar alle documenten — vrachtbrief, factuur van de goederen, foto's, correspondentie.
- Neem contact op met uw verzekeraar als u aanvullende goederenverzekering heeft.
Vragen over aansprakelijkheid of verzekering van uw zendingen? Neem contact op met Hart voor Transport via 06 1508 1713.