Bij elk internationaal wegtransport — of het nu naar Duitsland, België, het Verenigd Koninkrijk of Noorwegen gaat — is een CMR-vrachtbrief verplicht. De CMR is het standaarddocument voor internationaal wegvervoer en regelt de rechten en plichten van afzender, vervoerder en ontvanger. In dit artikel leggen wij u alles uit wat u moet weten over dit belangrijke document.
Wat is CMR?
CMR staat voor Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road, in het Nederlands: het Verdrag betreffende de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg. Het verdrag is in 1956 gesloten in Genève en is inmiddels van kracht in meer dan 55 landen, waaronder alle EU-lidstaten, Zwitserland, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Turkije.
De CMR-vrachtbrief is de fysieke uitwerking van dit verdrag: een standaardformulier dat de transportovereenkomst documenteert en als bewijsstuk dient bij eventuele geschillen.
Wanneer is een CMR-vrachtbrief verplicht?
De CMR is verplicht bij elk grensoverschrijdend wegvervoer waarbij zowel het vertrekland als het bestemmingsland partij zijn bij het CMR-verdrag. Dit betekent in de praktijk: bij vrijwel alle transporten binnen Europa is een CMR-vrachtbrief vereist.
Uitzonderingen (waarbij CMR niet van toepassing is):
- Postpakketten
- Lijkvervoer
- Verhuizingen (hiervoor geldt de CMR ook niet automatisch)
De drie exemplaren van de CMR
De CMR-vrachtbrief wordt opgemaakt in minimaal drie originele exemplaren, elk in een andere kleur om onderscheid te maken:
Exemplaar 1 (rood)
Voor de afzender. Dit exemplaar blijft achter bij de verzender als bewijs van de verzending.
Exemplaar 2 (blauw)
Voor de ontvanger. De chauffeur overhandigt dit exemplaar bij aflevering aan de bestemmeling.
Exemplaar 3 (groen)
Voor de vervoerder. Hart voor Transport bewaart dit exemplaar als administratief bewijs.
In de praktijk worden vaak extra kopieën gemaakt (bijv. voor de douane of een ondervervoerder). Het is ook toegestaan extra exemplaren toe te voegen.
Wat staat er op een CMR-vrachtbrief?
De CMR bevat een vaste set verplichte velden:
- Naam en adres van de afzender
- Naam en adres van de ontvanger
- Naam en adres van de vervoerder
- Laadplaats en datum van inontvangstneming
- Losplaats (bestemming)
- Omschrijving van de goederen (soort, aantal, gewicht, verpakking)
- Vrachtprijs en betalingswijze
- Bijzondere instructies (ADR-klasse, temperatuurvereisten, etc.)
- Handtekeningen van afzender en vervoerder bij belading
Aansprakelijkheid onder de CMR
Een van de meest praktische aspecten van de CMR is de regeling van aansprakelijkheid bij verlies, beschadiging of vertraging.
Aansprakelijkheid bij verlies of beschadiging
De vervoerder is aansprakelijk voor verlies of beschadiging van de goederen die plaatsvindt tussen het moment van inontvangstneming en de aflevering. De aansprakelijkheid is echter begrensd:
Aansprakelijkheidslimiet: Onder de CMR is de maximale schadevergoeding bij verlies of beschadiging 8,33 SDR per kilogram brutomassa van de verloren of beschadigde goederen. SDR (Special Drawing Right) is een rekeneenheid van het IMF. 1 SDR is ruwweg €1,20–€1,30 (wisselkoers varieert). Bij een verloren pallet van 100 kg is de maximale vergoeding dus ca. 833 SDR = ca. €1.000–€1.100.
De aansprakelijkheidslimiet kan worden overschreden als:
- De vervoerder opzettelijk of door grove nalatigheid heeft gehandeld
- Een hogere waarde is gedeclareerd op de CMR (tegen betaling van een toeslag)
- Een bijzonder belang bij de aflevering is verklaard
Aansprakelijkheid bij vertraging
Als de goederen niet op tijd worden afgeleverd en de afzender kan aantonen dat hierdoor schade is geleden, kan de vervoerder aansprakelijk worden gehouden voor vertragingsschade. Deze aansprakelijkheid is begrensd tot de vrachtprijs.
Het indienen van een CMR-claim
Als er schade of verlies is, zijn er strikte termijnen voor het indienen van een claim:
- Zichtbare schade: voorbehoud maken op de CMR bij aflevering (direct)
- Verborgen schade: schriftelijk melden binnen 7 kalenderdagen na aflevering
- Vertraging: schriftelijk melden binnen 21 kalenderdagen na aflevering
- Verjaring: CMR-claims verjaren na 1 jaar (bij opzet of grove nalatigheid: 3 jaar)
Controleer de goederen altijd bij aflevering. Onderteken de CMR niet zonder voorbehoud als u schade vermoedt.
CMR-verzekering bij Hart voor Transport
Hart voor Transport rijdt alle internationale transporten onder een CMR-aansprakelijkheidsverzekering. Dit betekent dat bij verlies of beschadiging de schade wordt vergoed conform de CMR-limieten. Heeft u een zending met een bijzonder hoge waarde? Bespreek dit vooraf zodat wij aanvullende dekking of een hogere waardedeclaratie op de CMR kunnen regelen.
Voor meer informatie over onze CMR-verzekering, zie ook onze pagina over CMR-verzekering.