U geeft een internationaal transport uit handen aan een koerier. Maar wat gebeurt er als de zending beschadigd aankomt of verloren gaat? Wie is aansprakelijk, en tot welk bedrag? Het antwoord ligt in de CMR-overeenkomst en de bijbehorende verzekering. Dit artikel legt in begrijpelijke taal uit wat CMR inhoudt, hoe de schadevergoeding wordt berekend en wanneer aanvullende verzekering verstandig is.
Wat is CMR?
CMR staat voor "Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route". Het is een internationaal verdrag dat de aansprakelijkheid van wegvervoerders bij internationaal transport regelt. Het verdrag is van kracht in bijna alle Europese landen en een groot deel van Azië.
De CMR-vrachtbrief is het bijbehorende document dat bij elk internationaal transport aanwezig moet zijn. Dit document bevat de essentiële gegevens van het transport: afzender, ontvanger, beschrijving van de goederen, het gewicht en de verpakkingswijze. De CMR-vrachtbrief fungeert als bewijs van de transportovereenkomst en als basis voor eventuele schadeclaims.
Meer weten over de verzekering van uw zending? Lees onze veelgestelde vragen over zendingsverzekering of bel ons voor een persoonlijk antwoord.
Wat dekt de CMR-aansprakelijkheid?
De CMR regelt de aansprakelijkheid van de vervoerder bij drie soorten schade:
Verlies van goederen
Geheel of gedeeltelijk verlies van de zending tijdens transport. Vervoerder is aansprakelijk tenzij overmacht aangetoond kan worden.
Beschadiging
Fysieke schade aan de goederen tijdens transport. Aansprakelijkheid geldt voor schade die tijdens het vervoer is ontstaan.
Vertraging
Schade als gevolg van te late levering wanneer een leveringstermijn uitdrukkelijk was overeengekomen.
Wat de CMR niet dekt:
- Schade als gevolg van een fout van de afzender (onjuiste verpakking, verkeerde adressering)
- Inherente gebreken van de goederen zelf (bederf, roest, slijtage door aard van de stof)
- Overmacht (oorlog, natuurrampen, onvermijdelijke externe omstandigheden)
- Gevaar dat verbonden is aan bepaalde soorten goederen (levende dieren, open verpakking)
Het aansprakelijkheidsplafond: de SDR-berekening
Een cruciaal aspect van CMR is dat de aansprakelijkheid van de vervoerder gelimiteerd is. De maximale vergoeding wordt berekend op basis van SDR — Special Drawing Rights, een rekeneenheid van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).
Het CMR-aansprakelijkheidsplafond bedraagt 8,33 SDR per kilogram brutogewicht van de verloren of beschadigde goederen. De SDR-waarde fluctueert maar ligt doorgaans rond de €1,20–1,35 per SDR.
Rekenvoorbeeld: Een zending van 500 kg beschadigt volledig. Het CMR-plafond is dan: 500 kg x 8,33 SDR x €1,30 = ca. €5.415. Als de werkelijke waarde van de goederen €20.000 was, dekt CMR slechts €5.415. Het verschil van ruim €14.500 is voor rekening van de afzender.
Wanneer is aanvullende verzekering verstandig?
Het CMR-plafond is in veel gevallen onvoldoende om de werkelijke waarde van een zending te dekken. Aanvullende verzekering is verstandig wanneer:
- De waarde per kilogram van uw goederen hoog is (elektronica, juwelen, luxegoederen, farmaceutica)
- U fragiele of breekbare goederen verstuurt waar de verhouding gewicht/waarde ongunstig is
- U internationaal verzendt naar bestemmingen met een hoger transportrisico
- Uw klantcontract u verplicht de goederen te verzekeren voor de werkelijke waarde
Er zijn twee manieren om aanvullend te verzekeren:
1. Opgave van bijzonder belang bij aflevering
Artikel 26 van het CMR-verdrag biedt de mogelijkheid om bij de boeking een hogere aansprakelijkheidswaarde overeen te komen door een "bijzonder belang bij aflevering" te declareren. In dat geval betaalt u een opslag op de vrachtprijs en is de vervoerder aansprakelijk voor het hogere bedrag bij verlies of beschadiging.
2. Eigen goederenverzekering
U sluit zelf een transportverzekering af (all-risk goederentransportverzekering) die de volledige waarde van uw goederen dekt, ongeacht de aansprakelijkheid van de vervoerder. Dit is de meest complete bescherming en de standaard aanpak voor bedrijven die regelmatig waardevolle goederen versturen.
Hoe een schade te melden onder CMR?
Als uw zending beschadigd aankomt, zijn er strikte termijnen voor het melden van de schade:
- Zichtbare schade: meld direct bij aflevering op de vrachtbrief. Tekening voor ontvangst zonder voorbehoud wordt gezien als bewijs van goede ontvangst.
- Verborgen schade: meld binnen 7 werkdagen na ontvangst schriftelijk bij de vervoerder
- Vertraging: meld binnen 21 dagen na ontvangst schriftelijk
- Verjaring: claims verjaren na 1 jaar (3 jaar bij opzet of grove nalatigheid van de vervoerder)
Documenten die u nodig heeft bij een claim: de CMR-vrachtbrief met voorbehoud, foto's van de schade, de originele factuur van de goederen en bij voorkeur een taxatierapport van de schade.
CMR bij nationaal transport
Het CMR-verdrag geldt technisch alleen voor internationaal transport. Voor puur nationaal transport (alleen binnen Nederland) geldt het Nederlandse BW7 (Burgerlijk Wetboek artikel 7:600 e.v.) met vergelijkbare maar niet identieke aansprakelijkheidsregels. Het aansprakelijkheidsplafond bij nationaal vervoer is vergelijkbaar met CMR maar kan per situatie afwijken. Vraag uw vervoerder naar de toepasselijke voorwaarden.